Kinderen leren lezen op school. Om de leesontwikkeling van de kinderen bij te houden gebruikt een school in de meeste gevallen het AVI-systeem.Dit systeem is een aanduiding voor het technisch leesniveau van kinderen. Het zegt nog niets over het feit of het kind de tekst begrijpt en/of het kind het ook leuk vindt die tekst te lezen. Zuiver gezien is het alleen ‘een verklanken van letters’ (grafemen).
Een aantal keren per jaar wordt het kind op school getoetst en moet het een tekst hardop lezen, binnen een bepaalde tijd en met minder dan een bepaald aantal fouten.Is dat voldoende dan mag het door naar het volgende leesniveau. Onderstaand schema geeft weer welk AVI-niveau correspondeert met welke (gemiddelde) schoolleeftijd. Hierbij moet u ervan uitgaan dat voor een schooljaar 10 maanden wordt gerekend.

AVI 1	Na 7 maanden leesonderwijs	Groep 3
AVI 2	Na 9 maanden leesonderwijs	Groep 3
AVI 3	Na 12 maanden leesonderwijs	Groep 4
AVI 4	Na 15 maanden leesonderwijs	Groep 4
AVI 5	Na 17 maanden leesonderwijs	Groep 4
AVI 6	Na 22 maanden leesonderwijs	Groep 5
AVI 7	Na 27 maanden leesonderwijs	Groep 5
AVI 8	Na 32 maanden leesonderwijs	Groep 6
AVI 9	Na 37 maanden leesonderwijs	Groep 6

AVI is ook systeem voor het bepalen van het leestechnisch niveau van een bepaald boek, afhankelijk van het aantal woorden dat gedeeld wordt door het aantal lettergrepen van een tekst en de lengte van de zinnen.

Na 30 jaar vond het CITO, in samenspraak met het KPC (die het AVI-systeem heeft ontwikkeld), dat het AVI aan een vernieuwing toe was.De toetskaarten waren verouderd en de leerkrachten hadden geen tijd meer om een aantal keren per jaar individueel bij alle kinderen de toetsen af te nemen, zei men. Ook had men een nieuw systeem bedacht waarbij men nog beter de moeilijkheidsgraad van boeken kan vaststellen. Nu gaat ook het gemiddeld aantal letters per woord meetellen. In het nieuwe systeem worden de toetsen klassikaal, schriftelijk afgenomen. Kinderen die onder de norm vallen worden doorgetoetst op mondeling lezen. Als overgangsdatum is gekozen voor augustus 2008.

De numerieke aanduiding voor het niveau is in het nieuwe systeem duidelijker geworden voor mensen die er niet dagelijks mee te maken hebben. De 9 niveaus worden omgezet in 12 niveaus. Begonnen wordt bij AVI Start (na een paar maanden leesonderwijs) - M3 - E3 - M4 - E4 - M5 - E5 - M6 - E6 - M7 - E7 - Plus. De cijfers staan nu voor de groepen. Aan de aanduiding kunt u nu zien of een kind lekker mee kan komen, achter blijft of de groep ver vooruit is.Op het nieuwe vignet komt ook nog een aanduiding voor het leesbegrip (CLIB), ook weer gekoppeld aan een groep. Deze aanduiding is in eerste instantie van belang voor scholen die met toetsen werken waarbij CLIB berekend wordt.

Omdat de nieuwe (maar ook de oude) AVI-aanduiding nog lang niet alles zegt over de geschiktheid voor een bepaalde leerling hebben een aantal uitgeverijen een nieuw logo bedacht. Dit om snel duidelijk te maken voor welke leeftijd het boek geschikt is, en of het een boek is voor een ervaren, gemiddelde of een zwakke lezer.Om voor een keurmerk AVI in aanmerking te komen, moet het boek gemeten worden door CITO. AVI garandeert overigens niet een goede keuze van een boek voor een kind, omdat het niets over de inhoud zegt en niets over de betreffende lezer weet.

Geen AVI, maar wat dan wel?

Laat het AVI lezen op de plaats waarvoor het bedoeld is: op school. Ga met klanten veel meer na hoe oud het kind is; in welke groep het zit; welke belangstelling het heeft; wat voor soort lezer het is. En let vooral op de X-factor van het boek.Leer kinderen boeken te kiezen op basis van interesse en ontwikkelde smaak en niet op basis van een gemeten leestechniek.
Voor het aanvankelijk lezen (AVI Start – M4) wordt een uitzondering gemaakt, omdat in deze periode de kinderen nog niet genoeg getraind zijn om eigen keuzes te maken. Uitgeverijen zullen nog zorgvuldiger om moeten gaan met het bepalen van de leeftijd voor wie het boek geschikt is. Dus geen aanduiding: van 8-12 jaar. Dat is onmogelijk! En ook niet: voorlezen 4+, zelf lezen 7+. Dan ga je volslagen voorbij aan de belevingswereld van een kind.
Toch is het goed om wel op de hoogte te zijn van het nieuwe systeem.Omdat er geen één-op-één relatie bestaat tussen AVI-nieuw en AVI-oud, is er een tabel samengesteld waarbij vanuit de oude aanduiding verwezen wordt naar boeken op twee of drie mogelijkheidsniveaus. Om er toch enige structuur in aan te brengen is ervoor gekozen een of twee van de leesvaardigheidsniveaus vet te drukken, deze passen het best bij het oude/nieuwe niveau. Het zijn de beste omzettingen.Maar het kan ook een goede keuze zijn om boeken van een niveau hoger of lager te gebruiken.

Boekaanduiding AVI OUD	Leestechniek & Leestempo AVI NIEUW
1	Start – M3
2	M3 – E3
3	E3 – M4
4	M4 – E4
5	M4 – E4 – M5
6	E4 – M5 – E5
7	E5 – M6
8	E5 – M6 – E6 – M7
9	M6 – E6 – M7
>9	M7 – E7 - Plus

Meer informatie:

www.cito.nl: Kies Primair Onderwijs, daarna Snel naar… AVI

www.leesgoed.eu: Leesgoed Nieuws; klik door naar ‘nieuwe AVI-niveaus’.

www.biblion.nl: Tik AVI in boek zoekterm; folder te bestellen.