Het werken met vrijwilligers is voor veel boekhandels onmisbaar om te kunnen blijven bestaan. Om te voorkomen dat vrijwilligers een kwetsbare groep binnen de onderneming zijn, worden in dit hoofdstuk diverse handreikingen gedaan om het werken met vrijwilligers van dienst te zijn.


INFORMATIE OVER EN VOOR VRIJWILLIGERS

De NOV (Nederlandse Organisatie voor Vrijwilligerswerk) heeft een groot aantal brochures over veel verschillende praktische onderwerpen uitgegeven.

Op internet is via de website www.vrijwilligersplein.nl veel informatie over vrijwilligerswerk te vinden. Een paar uitgaven van de NOV worden hier nader beschreven:


AFSPRAKEN MET VRIJWILLIGERS

Gratis te downloaden op www.vrijwilligersplein.nl. Dit is een brochure die bestemd is voor organisaties die met vrijwilligers werken. In die organisaties is het vooral voor de vrijwilligers zelf belangrijk afspraken te maken. In tegenstelling tot betaalde werknemers is er voor hen bijna niets wettelijk geregeld. Dat betekent dat de rechtspositie van vrijwilligers bepaald wordt binnen de organisatie waar ze werken.

Er moet beleid worden gemaakt, waarin de plaats van de vrijwilliger in de organisatie duidelijk wordt omschreven. Dat beleid moet in heldere en praktische afspraken worden uitgewerkt. Afspraken waarin zowel de positie binnen de organisatie als de rechten en plichten van de vrijwilliger goed en duidelijk worden vastgelegd.

Het doel van afspraken met vrijwilligers is een duidelijke en eerlijke samenwerking. Je weet wat er van elkaar verwacht kan worden. Je kunt elkaar aanspreken op hetgeen je hebt afgesproken. Juist bij conflicten is het van wezenlijk belang dat je kunt teruggrijpen op duidelijke afspraken. Afspraken op papier werken het best. Die geven minder misverstanden dan mondelinge afspraken.

In deze brochure zijn drie kernpunten van belang:

  • Vrijwilligers moeten kunnen meedenken en meepraten over de gang van zaken in de organisatie, zeker voor zover het hun eigen werk betreft.
  • Vrijwilligers hebben tenminste recht op een volledige vergoeding van gemaakte onkosten.
  • Vrijwilligers moeten tijdens hun werk een WA- en een ongevallenverzekering hebben.

 

Afspraken tussen vrijwilligers en de organisatie kunnen op verschillende manieren worden gemaakt.

Mondelinge afspraken: op zichzelf is hier niets op tegen, maar je kunt elkaar verkeerd begrijpen. Achteraf is moeilijk na te gaan wat er precies gezegd is.

Interne richtlijnen: die kunnen worden verwerkt in een beleidsstuk van de organisatie of bijvoorbeeld in een lijstje met punten dat gehanteerd wordt bij het inwerken van nieuwe vrijwilligers.

Besluit van een vergadering: als de positie van de vrijwilligers is besproken, zijn de concrete besluiten in het verslag van die vergadering een weergave van de afspraken.

Briefwisseling: het bestuur of de directie kan in een brief aan een individuele vrijwilliger een aantal afspraken vastleggen.

Reglement: de afspraken kunnen worden opgenomen in een reglement dat volgens de gebruikelijke procedures van de organisatie wordt vastgesteld. Het reglement krijgt meer status als het in de statuten van de organisatie wordt genoemd of voorgeschreven.

Contract: een contract is een op schrift gestelde overeenkomst tussen de vrijwilliger en de organisatie, waarin de onderlinge afspraken zijn opgenomen. Het wordt door de vrijwilliger en de organisatie ondertekend.

Van de verschillende vormen van afspraken zijn in de brochure Afspraken van en met vrijwilligers voorbeelden opgenomen.


VERZEKERD VRIJWILLIGERSWERK

(Informatiereeks Vrijwilligerswerk, deel 6)

Te bestellen bij NOV, Tel. 030-2319844. Kosten € 2,00 (excl. verzendkosten).

Ook vrijwilligerswerk brengt risico´s met zich mee: risico´s die u veel geld kunnen kosten. Tenminste, als u niet goed bent verzekerd. In deze brochure van NOV leest u over de risico´s die vrijwilligers en hun organisaties lopen en op welke manier deze risico´s te verzekeren zijn. Iedere vrijwilliger is in eerste instantie zelf gedekt door de eigen particuliere aansprakelijkheidsverzekering (WA). Maar een gedupeerde kan zowel bij de schadeveroorzakende vrijwilliger als bij de vrijwilligersorganisatie een schadeclaim indienen. Het kan zelfs zo zijn dat alleen de organisatie aansprakelijk is en niet de vrijwilliger.

Ook een ongevallenverzekering is hiervoor van belang.

Meer hierover en concrete aandachtspunten leest u in de brochure Verzekerd vrijwilligerswerk.


ARBOCHECK VRIJWILLIGERSWERK

Gratis te downloaden op www.vrijwilligersplein.nl. Ook vrijwilligers lopen risico´s voor hun veiligheid en gezondheid bij hun ´werk´. De arbocheck is ontwikkeld om het de organisatie waar de vrijwilliger werkt mogelijk te maken zijn verantwoordelijkheid voor de vrijwilliger vorm te geven.

De wetgever heeft in de Arbo-wet bepaald dat alle organisaties een risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&F) moeten opstellen als eerste stap naar goede arbeidsomstandigheden. De arbocheck voor vrijwilligers is zo´n risico-inventarisatie en –evaluatie en is speciaal ontwikkeld voor vrijwilligers in allerlei soorten organisaties.

Door het aangeven van maatregelen en adviezen is de arbocheck een goede handreiking om aan de zorgplicht van organisaties voor hun vrijwilligers gestalte te geven. Het invullen van deze lijst is het begin van een verbetering van de arbeidsomstandigheden. De check geeft aan wat eventuele risico´s zijn en welke verbeteringen u kunt doorvoeren. Een belangrijke functie is dat het u stimuleert tot nadenken over arbeidsomstandigheden.

De arbocheck is een heel concrete lijst die in uw eigen organisatie moet worden ingevuld.