In dit hoofdstuk heeft u een overzicht van een aantal belangrijke regels die gelden bij het handelsverkeer in boeken en muziekuitgaven. Daarbij wordt aangegeven wat de verschillen zijn tussen de nieuwe en de oude regelgeving. In de linkerkolom vindt u per thema de bepalingen uit bovengenoemde reglementen; in de rechterkolom wordt per thema de huidige situatie beschreven. In de nieuwe regelgeving wordt niet langer onderscheid gemaakt tussen algemene en wetenschappelijke boeken. Evenmin wordt nog langer onderscheid gemaakt tussen soorten muziekuitgaven (lichte muziek dan wel andere soorten muziek). Daarnaast worden schoolboeken uitgezonderd van de vaste boekenprijs. Het Commissariaat kan geen ontheffing of dispensatie verlenen van het bepaalde in de wet en het besluit. Eerder verleende dispensaties komen te vervallen. De volledige tekst van de wet en het besluit vindt u op de website van het Commissariaat (www.cvdm.nl). Op deze website kunt u ook terecht voor het invoeren en raadplegen van (afwijkende) prijzen van boeken en muziekuitgaven.
VASTE PRIJS
De vaste prijs geldt voor alle boeken in vrijwel uitsluitend de Nederlandse en Friese taal en die voor de verkoop aan eindafnemers bestemd zijn (art. 1b wet).
De vaste prijs geldt voor boeken (in de Nederlandse of Friese taal) die uit het buitenland worden geïmporteerd (artikel 3 wet).
De vaste prijs geldt voor Nederlandse en buitenlandse muziekuitgaven (art. 2 en 3 wet).
Er is geen bepaling die de combinatie van meerdere boeken aanmerkt als boek in de zin van artikel 1b van de wet. Er is alleen een afwijkende prijs voor een combinatie van meerdere boeken mogelijk als de uitgever een combinatieprijs vaststelt. Deze prijs geldt ten hoogste zes maanden (zie bijzondere prijzen, artikel 8 besluit).
De uitgever en de importeur stellen een vaste prijs vast (artikel 2 en 3 wet).
De importeur is vrij bij het berekenen van de vaste prijs van buitenlandse muziek-uitgaven (artikel 3 wet).
De vaste prijs is een minimumprijs en een maximumprijs. De verkoper kan kosten die verband houden met dienst-verleningen en leveringen van bijzondere aard bij de eindafnemer in rekening brengen mits de verkoper de eindafnemer vooraf over deze kosten informeert (artikel 6 lid 3 en 4 wet).
De uitgever en de importeur delen de vaste prijs mee aan het Commissariaat. Het Commissariaat publiceert de vaste prijs (artikel 4 wet).
De uitgever en de importeur kunnen de vaste prijs na één jaar opheffen (art. 7 wet).
Het Commissariaat kan uitgevers en importeurs geen toestemming verlenen de vaste prijs binnen de voorgeschreven termijn op te heffen.De uitgever en de importeur kunnen de vaste prijs na een half jaar verhogen of verlagen (artikel 5 wet).
In geval van prijsopheffing of prijsverlaging hoeven de uitgever en de importeur de verkoper niet schadeloos te stellen voor exemplaren die deze nog op voorraad heeft. Een dergelijke verplichting kan wel voortvloeien uit contractuele afspraken.
De verkoper dient zich te onthouden van mededelingen over de prijs van boeken en muziekuitgaven die onjuist zijn dan wel de eindaf nemer anderszins kunnen misleiden. Het is niet toegestaan de suggestie te wekken dat korting wordt geboden waar geen korting is toegestaan of waar van feitelijke korting geen sprake is (artikel 6 lid 2 wet).
UITZONDERINGEN VASTE PRIJS
Schoolboeken, dat wil zeggen boeken die in vorm en inhoud gericht zijn op informa-tieoverdracht in onderwijsleersituaties in navolgende onderwijssoorten en waarvan het gebruik binnen het les- en studie-rooster door de betrokken onderwijs-instelling zijn voorgeschreven, zijn uit-gezonderd van de vaste boekenprijs. Het gaat daarbij om onderwijsleersituaties in Basisonderwijs, (Voortgezet) Speciaal onderwijs, Voortgezet onderwijs, Voor-bereidend middelbaar beroepsonderwijs en Middelbaar beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie (artikel 1b lid 7 en artikel 1d wet). Literaire romans die een leerling voor zijn lijst leest, vallen niet onder de definitie schoolboek. Deze boeken zijn niet door de auteur en uitgever in vorm en inhoud gericht op gebruik in het betreffende onderwijs.
De verplichting om bij verkoop aan eindafnemers de vaste prijs toe te passen geldt niet in geval van faillissement of opheffing van de activiteiten van de uitgever, importeur of verkoper. De uitgever, importeur of verkoper dient het Commissariaat vooraf over de ophef-fingsuitverkoop te informeren.
De vaste prijs geldt niet voor winkelverkoop van boeken en muziekuitgaven die langer dan twee jaar geleden zijn verschenen en de laatste 12 maanden niet meer zijn ingekocht (artikel 6 lid 1c wet).
Beschadigde exemplaren vallen niet onder de vaste prijs (artikel 6 lid 1a wet).
Bijbels in tekstuitgave (mits uitgegeven na 31 december 2004) vallen wel onder de vaste boekenprijs.
De verplichting om bij verkoop aan eindafnemers de vaste prijs toe te passen geldt niet in geval van faillissement of opheffing van de activiteiten van de uitgever, importeur of verkoper. De uitgever, importeur of verkoper dient het Commissariaat vooraf over de ophef-fingsuitverkoop te informeren.
De vaste prijs geldt niet voor winkelverkoop van boeken en muziekuitgaven die langer dan twee jaar geleden zijn verschenen en de laatste 12 maanden niet meer zijn ingekocht (artikel 6 lid 1c wet).
Beschadigde exemplaren vallen niet onder de vaste prijs (artikel 6 lid 1a wet).
Bijbels in tekstuitgave (mits uitgegeven na 31 december 2004) vallen wel onder de vaste boekenprijs.
UITZONDERINGEN VASTE PRIJS
Iedereen kan als verkoper optreden.
Iedere verkoper kan boeken en muziekuitgaven met handelsmarge inkopen.
KORTINGEN
Volumekorting
Bij gelijktijdige levering van ten minste 10 exemplaren van een boek en van ten minste 2 exemplaren van een muziekuitgave is maximaal 5% korting mogelijk. Bij gelijktijdige levering van ten minste 30 exemplaren van een boek of een muziekuitgave is maximaal 10% korting mogelijk (artikel 1 lid 1 besluit).
Bij gelijktijdige levering van ten minste 100 exemplaren van een boek of een muziekuitgave kan de verkoper een door hem te bepalen korting op de vaste prijs toepassen (artikel 1 lid 2 besluit).
Bij gelijktijdige levering van ten minste 2 exemplaren van een boek aan eenzelfde eindafnemer kan de verkoper maximaal 5% korting verlenen. Voorwaarde is dat de eindafnemer kan aantonen dat hij in het kalenderjaar waarin de levering plaatsvindt voor ten minste een bij minis-teriële regeling te bepalen bedrag aan boeken van de desbetreffende verkoper afneemt (artikel 1 lid 3 besluit).
Onderwijskorting
Bij gelijktijdige levering van ten minste 100 exemplaren van een boek of een muziekuitgave kan de verkoper een door hem te bepalen korting op de vaste prijs toepassen (artikel 1 lid 2 besluit).
Bij gelijktijdige levering van ten minste 2 exemplaren van een boek aan eenzelfde eindafnemer kan de verkoper maximaal 5% korting verlenen. Voorwaarde is dat de eindafnemer kan aantonen dat hij in het kalenderjaar waarin de levering plaatsvindt voor ten minste een bij minis-teriële regeling te bepalen bedrag aan boeken van de desbetreffende verkoper afneemt (artikel 1 lid 3 besluit).
Onderwijskorting
Voor boeken of muziekuitgaven die dienen tot onderwijs dat vanwege de overheid of een rechtspersoon zonder winstoogmerk wordt gegeven, voor zover die boeken en muziekuitgaven deel uitmaken van de voorgeschreven literatuur, kan de verkoper een korting toepassen van: a. ten hoogste 10% bij gelijktijdige levering van meerdere exemplaren van die boeken of muziekuitgaven aan instellingen van onderwijs en aan door instellingen van onderwijs schriftelijk gemandateerde natuurlijke personen of rechtspersonen; b. ten hoogste 5% bij gelijktijdige levering van meerdere verschillende van die boeken of muziekuitgaven aan een eindafnemer die is ingeschreven als leerling of student aan een instelling die valt onder de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (artikel 2 besluit).
Levering aan bibliotheken
Bij levering aan bibliotheken van onderwijsinstellingen en bibliotheken verbonden aan penitentiaire inrichtingen of ziekenhuizen en verpleeginrichtingen in het kader van de uitoefening van hun bibliotheekfunctie kan de verkoper bij gelijktijdige levering van ten minste 15 exemplaren van een boek of een muziekuitgave een korting toepassen van ten hoogste 10% voor boeken en ten hoogste 5% voor muziekuitgaven (artikel 3 lid 1 besluit). Bij gelijktijdige levering van minder dan 15 exemplaren van een boek kan een korting van ten hoogste 5% worden toegepast (artikel 3 lid 2 besluit). Bij levering van boeken aan openbare bibliotheken in het kader van de uitoefening van hun publieksfunctie, kan de verkoper bij levering van ten minste 15 exemplaren van een boek of een muziekuitgave een korting toepassen van ten hoogste 10% voor boeken en ten hoogste 5% voor muziekuitgaven (artikel 3 lid 1 besluit). Er is geen kortingsmogelijkheid bij leve-ringen van minder dan 15 exemplaren.
De verkoper wiens activiteiten geheel of nagenoeg geheel bestaan uit het verkopen van boeken die geschikt zijn gemaakt voor gebruik door openbare bibliotheken, kan ten hoogste 25% korting verlenen. Deze korting mag alleen worden verleend bij levering aan openbare biblio-theken die de boeken afnemen in het kader van de uitoefening van hun publieksfunctie. (artikel 3 lid 3 besluit).
Collectieve spaaracties
De verkoper wiens activiteiten geheel of nagenoeg geheel bestaan uit het verkopen van boeken die geschikt zijn gemaakt voor gebruik door openbare bibliotheken, kan ten hoogste 25% korting verlenen. Deze korting mag alleen worden verleend bij levering aan openbare biblio-theken die de boeken afnemen in het kader van de uitoefening van hun publieksfunctie. (artikel 3 lid 3 besluit).
Collectieve spaaracties
Verkopers mogen deelnemen aan een collectieve spaaractie indien deze wordt georganiseerd door een rechtspersoon wiens activiteiten volgens de statutaire doelstelling uitsluitend of hoofdzakelijk bestaan uit de bevordering van de pu-blieksaandacht voor boeken of muziekuit- gaven. Alle verkopers moeten aan deze spaaractie kunnen deelnemen onder gelijke voorwaarden van de organiserende rechtspersoon. Het spaartegoed, in de vorm van spaarpunten met een vooraf vastgestelde geldwaarde, moet bij alle deelnemende verkopers bij aankoop van alle boeken of muziekuitgaven kunnen worden verzilverd (artikel 4 lid 1 besluit). De verkoper kan alleen bij deelname aan een collectieve spaaractie, bij levering van boeken of muziekuitgaven aan een eindafnemer, spaarpunten verstrekken met een geldwaarde van ten hoogste 2% van de vaste prijs van de geleverde boeken of muziekuitgaven (artikel 4 lid 2 besluit). De verkoper kan alleen bij deelname aan een collectieve spaaractie bij levering van een boek of een muziekuitgave aan een eindafnemer betaling aanvaarden ten laste van een door de eindafnemer in het kader van een collectieve spaaractie opgebouwd spaartegoed (artikel 4 lid 3 besluit).
Collectieve promotieacties
Collectieve promotieacties
Verkopers mogen deelnemen aan een collectieve promotieactie waarbij een of meer op geld waardeerbare geschenken bij aankoop van boeken of muziekuitgaven worden verstrekt. De waarde van de geschenken moet in een redelijke verhouding staan tot de aankoop. De actie dient te worden georganiseerd door een rechtspersoon wiens activiteiten volgens de statutaire doelstelling uitsluitend of hoofdzakelijk bestaan uit de bevordering van de publieksaandacht voor boeken of muziekuitgaven. Een collectieve promotie-actie mag ten hoogste één maand duren. Alle verkopers moeten aan deze promo-tieactie kunnen deelnemen onder gelijke voorwaarden van de organiserende rechtspersoon. Deze voorwaarden hebben betrekking op de omvang, aard en bestendigheid van het assortiment (artikel 5 lid 1 besluit). De verkoper die aan een dergelijke collectieve promotieactie deelneemt, mag bij de verkoop van boeken of muziekuitgaven een of meer op geld waardeerbare geschenken verstrekken, mits de geschenken behoren tot het promotiepakket dat door de organiserende rechtspersoon is ontwikkeld (artikel 5 lid 2 besluit).
Collectieve winkelacties
Collectieve winkelacties
Er is geen bepaling die verkopers de mogelijkheid biedt om deel te nemen aan collectieve winkelacties waarbij bij aankoop van boeken of muziekuitgaven op geld waardeerbare voordelen worden verstrekt.
Relatiegeschenken
Relatiegeschenken
Er is geen speciale kortingsregeling voor relatiegeschenken. Er is één algemene regeling voor volumekortingen die uitsluitend toeziet op het aantal geleverde exemplaren van een boek of muziekuitgave (artikel 1 besluit).
Overig
Overig
Er is geen kortingsmogelijkheid bij leve-ring voor eigen gebruik van auteurs-exemplaren, docentenexemplaren, be-oordelingsexemplaren en oriëntatie-exemplaren.
Er is geen kortingsmogelijkheid bij levering voor eigen gebruik aan werknemers van uitgevers, importeurs, boekenclubs en verkopers.
De kortingen als bedoeld in de artikelen 1 t/m 4 van het besluit kunnen niet gelijktijdig worden toegepast (artikel 6 lid 1 besluit).
Er is geen kortingsmogelijkheid bij levering voor eigen gebruik aan werknemers van uitgevers, importeurs, boekenclubs en verkopers.
De kortingen als bedoeld in de artikelen 1 t/m 4 van het besluit kunnen niet gelijktijdig worden toegepast (artikel 6 lid 1 besluit).
ACTIEPRIJS, BONNENPRIJS, INTEKENPRIJS
Actieprijs, bonnenprijs en intekenprijs zijn bijeengenomen onder de titel actieprijs; de maximale duur van de actieprijs, bonnenprijs en intekenprijs is geharmoniseerd en op drie maanden gesteld. De uitgever kan aan de toepas-sing van de actieprijs voorwaarden verbinden, bijvoorbeeld het inleveren van een bon of het intekenen op een boek binnen een bepaalde termijn voor of na verschijning (artikel 7 besluit).
Combinatieprijs
Combinatieprijs
De uitgever of importeur kan voor een boek of een muziekuitgave eenmalig een van de vaste prijs afwijkende combinatie-prijs vaststellen. Een combinatieprijs geldt uitsluitend voor gelijktijdige levering van meerdere, door de uitgever of importeur aangewezen verschillende boeken of muziek-uitgaven of bij gelijktijdige levering van een of meer boeken of muziekuitgaven in combinatie met een of meer door de uitgever of importeur aangewezen andere artikelen. De combinatieprijs geldt ten hoogste zes aaneengesloten maanden (artikel 8 besluit).
Serieprijs
Serieprijs
De uitgever of importeur kan voor indivi-duele boeken of muziekuitgaven die door hun uniforme uiterlijk en vormgeving of door duidelijke vermelding op het titelblad kenbaar zijn als behorende tot een serie, een van de vaste prijs afwijkende serieprijs vaststellen. Een serie bestaat uit meer dan twee titels (artikel 9 besluit + nota van toelichting).
Ledenprijs
Ledenprijs
Voor boeken en muziekuitgaven die voor rekening van of met aanmerkelijke steun van een niet op winst gerichte maatschappelijke of ideële organisatie tot stand zijn gekomen en die verband houden met de statutaire doelstelling van de desbetreffende organisatie, kan de uitgever een ledenprijs vaststellen. Deze ledenprijs geldt uitsluitend voor leden of begunstigers van die organisatie (artikel 10 besluit). De uitgever dient de ledenprijs voor het verschijnen van de uitgave aan het Commissariaat te melden. Van aanmerkelijke steun is sprake als de organisatie direct financieel heeft bijgedragen in de kosten of andersoortige medewerking aan de uitgave heeft verleend, zoals een actieve en omvangrijke inzet van bestuurs-leden of medewerkers, het beschikbaar stellen van archiefmateriaal, foto’s of ander beeldmateriaal of redactionele bijdragen. Ook een afnamegarantie voor een substantieel aantal exemplaren kan als een vorm van aanmerkelijke steun worden beschouwd (artikel 10 besluit + nota van toelichting).
Overig
Overig
De uitgever en de importeur maken de bijzondere prijzen bekend via de website van het Commissariaat.
Er is geen crediterings- of compensatieregeling als uitgevers en importeurs een bijzondere prijs vaststellen. Een dergelijke verplichting kan wel voort-vloeien uit contractuele afspraken.
Een actieprijs (waaronder bonnenprijs en intekenprijs) of combinatieprijs is eenmalig: verlenging of herhaling is niet toegestaan (hoofdstuk 2 nota van toelichting bij het besluit).
Er is geen crediterings- of compensatieregeling als uitgevers en importeurs een bijzondere prijs vaststellen. Een dergelijke verplichting kan wel voort-vloeien uit contractuele afspraken.
Een actieprijs (waaronder bonnenprijs en intekenprijs) of combinatieprijs is eenmalig: verlenging of herhaling is niet toegestaan (hoofdstuk 2 nota van toelichting bij het besluit).
BOEKENCLUB
De uitgever of importeur stelt de boekenclubprijs vast (artikel 9 lid 1 wet).
De boekenclubprijs geldt niet eerder dan vier maanden na de eerste dag waarop het boek of de muziekuitgave voor verkoop aan eindafnemers beschikbaar is (artikel 9 lid 2 wet). De boekenclub kan niet langer binnen deze termijn van vier maanden gelijksoortige licentie-uitgaven voor een lagere prijs aanbieden. Er zijn geen voorschriften ten aanzien van het moment van aankondigen van de boekenclubprijs.
Het Commissariaat kan geen ontheffing verlenen van het verbod boeken binnen vier maanden voor een boekenclubprijs aan te bieden.
De boekenclubprijs is in beginsel niet lager dan 80% van de vaste prijs (artikel 14 lid 1 besluit).
Voor onderstaande boeken kan de uitgever of importeur een boekenclubprijs vaststellen die niet lager is dan 60% van de vaste prijs. Boeken die met toestemming van de uitgever of importeur: - zijn aangewezen als verplichte levering als een lid niet tijdig zelf een keuze maakt ter nakoming van zijn koopverplichting; - in het boekenclubaanbod worden aan-geboden als extra koop naast de verplichte koop ter nakoming van de koopverplichting; - in het boekenclubaanbod als extra koop naast de verplichte koop ter nakoming van de koopverplichting worden aangeboden aan leden die ten minste één jaar lid zijn (artikel 14 lid 2 besluit).
Boekenclubleden moeten ten minste vier aankopen per jaar verrichten (artikel 12 lid 1 besluit). Er zijn geen voorschriften ten aanzien van de spreiding van de verplichte aankopen over het jaar. De boekenclub dient zijn leden ten minste eenmaal per jaar schriftelijk van het boekenclubaanbod op de hoogte te stellen (artikel 13 lid 1 besluit).
De boekenclub wijst in het boekenclubaanbod aan welk product verplicht geleverd wordt, indien een lid niet zelf een keuze maakt ter nakoming van de jaarlijkse koopverplichting (artikel 13 lid 2 besluit).
De boekenclub kan zijn leden de mogelijkheid bieden om in plaats van levering van een door de boekenclub aangewezen product, ter nakoming van de koopverplichting, een waardebon met een bij ministeriële regeling vast te stellen minimale waarde aan te schaffen. Deze waardebonnen zijn maximaal een jaar geldig en kunnen uitsluitend worden gebruikt voor aankopen bij de boekenclub naast de aankopen ter nakoming van de koopverplichting (artikel 13 lid 3 besluit).
Er zijn geen specifieke voorschriften ten aanzien van prijsvergelijkingen door de boekenclub. Wel is er een algemeen voorschrift dat onjuiste of misleidende uitingen over boekenprijzen verbiedt (artikel 6 lid 2 wet).Er is geen voorschrift dat uitgevers en importeurs verplicht in aanbiedingen te vermelden dat de aangeboden boeken ook in de boekhandel verkrijgbaar zijn.
De boekenclubprijs geldt niet eerder dan vier maanden na de eerste dag waarop het boek of de muziekuitgave voor verkoop aan eindafnemers beschikbaar is (artikel 9 lid 2 wet). De boekenclub kan niet langer binnen deze termijn van vier maanden gelijksoortige licentie-uitgaven voor een lagere prijs aanbieden. Er zijn geen voorschriften ten aanzien van het moment van aankondigen van de boekenclubprijs.
Het Commissariaat kan geen ontheffing verlenen van het verbod boeken binnen vier maanden voor een boekenclubprijs aan te bieden.
De boekenclubprijs is in beginsel niet lager dan 80% van de vaste prijs (artikel 14 lid 1 besluit).
Voor onderstaande boeken kan de uitgever of importeur een boekenclubprijs vaststellen die niet lager is dan 60% van de vaste prijs. Boeken die met toestemming van de uitgever of importeur: - zijn aangewezen als verplichte levering als een lid niet tijdig zelf een keuze maakt ter nakoming van zijn koopverplichting; - in het boekenclubaanbod worden aan-geboden als extra koop naast de verplichte koop ter nakoming van de koopverplichting; - in het boekenclubaanbod als extra koop naast de verplichte koop ter nakoming van de koopverplichting worden aangeboden aan leden die ten minste één jaar lid zijn (artikel 14 lid 2 besluit).
Boekenclubleden moeten ten minste vier aankopen per jaar verrichten (artikel 12 lid 1 besluit). Er zijn geen voorschriften ten aanzien van de spreiding van de verplichte aankopen over het jaar. De boekenclub dient zijn leden ten minste eenmaal per jaar schriftelijk van het boekenclubaanbod op de hoogte te stellen (artikel 13 lid 1 besluit).
De boekenclub wijst in het boekenclubaanbod aan welk product verplicht geleverd wordt, indien een lid niet zelf een keuze maakt ter nakoming van de jaarlijkse koopverplichting (artikel 13 lid 2 besluit).
De boekenclub kan zijn leden de mogelijkheid bieden om in plaats van levering van een door de boekenclub aangewezen product, ter nakoming van de koopverplichting, een waardebon met een bij ministeriële regeling vast te stellen minimale waarde aan te schaffen. Deze waardebonnen zijn maximaal een jaar geldig en kunnen uitsluitend worden gebruikt voor aankopen bij de boekenclub naast de aankopen ter nakoming van de koopverplichting (artikel 13 lid 3 besluit).
Er zijn geen specifieke voorschriften ten aanzien van prijsvergelijkingen door de boekenclub. Wel is er een algemeen voorschrift dat onjuiste of misleidende uitingen over boekenprijzen verbiedt (artikel 6 lid 2 wet).Er is geen voorschrift dat uitgevers en importeurs verplicht in aanbiedingen te vermelden dat de aangeboden boeken ook in de boekhandel verkrijgbaar zijn.
HANDELSGEBRUIKEN
Er is geen voorschrift dat uitgevers en importeurs verplicht in aanbiedingen te vermelden dat de aangeboden boeken ook in de boekhandel verkrijgbaar zijn.
Er is geen voorschrift dat uitgevers en importeurs verplicht nieuwe boeken gelijktijdig aan alle verkopers te leveren.
Als de uitgever en de importeur een officiële verschijningsdatum (embargo) vaststellen, is de verkoper niet op grond van de wet of het besluit gehouden het embargo na te leven. Een dergelijke verplichting kan wel voortvloeien uit contractuele afspraken.
HANDHAVING
Het Commissariaat voor de Media ziet toe op de naleving van de vaste boekenprijs. De Algemene wet bestuursrecht is van toepassing.
