Componisten, tekstdichters, choreografen e.d. bezitten auteursrecht op hun werken. Wat wil dat precies zeggen?
Artikel 1 van de Wet op het auteursrecht 1912 geeft een definitie van auteursrecht: "Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen behoudens de beperkingen bij de wet gesteld.”

In dit wetsartikel wordt in weinig woorden veel gezegd. Reden om dit wetsartikel onder de loep te nemen:

Openbaar maken
De maker (schepper) van een werk/productie moet toestemming (licentie) geven aan derden om zijn/haar werk te kunnen gebruiken voor bepaalde doeleinden.

Te verveelvoudigen
Voor het vastleggen, reproduceren e.d. van werk is toestemming nodig van de maker.

Behoudens de beperkingen bij de wet gesteld
Het auteursrecht is niet onbeperkt. Makers kunnen niet in alle gevallen hun recht uitoefenen, bijvoorbeeld bij een bepaald gebruik van hun muziek in het onderwijs.

Kort samengevat betekent de auteurswet: niets mag en voor ieder gebruik moet toestemming verleend worden door de maker tegen door de maker te stellen doorgaans financiële voorwaarden. Dit heeft uiteraard alleen betrekking op beschermd (geregistreerd) werk.
We onderscheiden: uitvoeringsrechten (BUMA); mechanische reproductierechten (STEMRA); naburige rechten (SENA); afdrukrechten (Licentie en Reprorecht); beeldrecht (voor winkels niet van toepassing, tenzij zij zelf wenskaarten en posters gaan maken).

BUMA
Uitvoeringsrecht loopt via de vereniging BUMA. BUMA houdt zich bezig met het
regelen van toestemming en vergoeding voorafgaande aan elk ´openbare´ muziek-uitvoering. Daaronder valt heel veel: zingen in een bejaardenhuis, een gospelavond met collecte, oefenen in de kerk, uitzending via radio of televisie.
Wat voor de boekhandel van belang is: muziek afluisteren in de winkel of draaien als achtergrondmuziek valt onder deze uitvoeringsrechten. Ook videovertoning valt onder deze achtergrondmuziek. De winkel moet hiervoor een BUMA-regeling hebben in de categorie achtergrondmuziek verkoopruimte.
Het is mogelijk cd´s te verkopen zonder afluistermogelijkheid en zonder achtergrondmuziek en daardoor geen BUMA-rechten te betalen. Dit luistert zeer nauw, want er mag dan in de winkel absoluut geen muziek te horen zijn.

Buma vergoeding
De vergoeding die u betaalt, is gebaseerd op de omvang van de ruimte waar de muziek te horen is. Dat betekent dat de vergoeding gekoppeld is aan de oppervlakte van de winkelvloer.
De vergoeding is:
voor een winkel t/m 100 m² € 195,00 per jaar
voor een winkel van 100 – 200 m² € 292,50 per jaar.

Voordelen collectief BCB-contract
BCB heeft een collectief contract afgesloten met Buma, waaraan alle boekhandels die bij BCB zijn aangesloten mee kunnen doen.
Deelname aan dit collectieve contract biedt u veel voordeel:
u heeft alles goed geregeld en hoeft niet bang te zijn voor controle
u heeft geen eigen administratieve rompslomp
u krijgt dan korting op uw Bumakosten
Ook wanneer u al een individuele Buma-aansluiting hebt, kunt u voor deelname aan het BCB-contract in aanmerking komen. Uw bestaande aansluiting kan omgezet worden naar het collectieve contract.

STEMRA
De taak van STEMRA is het verlenen van toestemming en het incasseren van vergoedingen voor het vastleggen en reproduceren van muziekwerken op geluidsdragers. STEMRA behartigt dus het ´mechanisch reproductierecht´ van de bij haar aangesloten deelnemers. Het gaat daarbij niet alleen om vastleggingen op grammofoonplaten, cassettes en cd´s, maar ook om film, video en diapresentatie en dvd’s.
Hier krijgt een winkel mee te maken als ze zelf muziek gaat opnemen en uitbrengen. Ook een regeling met STEMRA moet vooraf worden geregeld, anders is er sprake van een delict. Het ovenemen van muziek van cd´s of cassettes is hierdoor dus een dubbele inbreuk op de rechten.
Voor de STEMRA-regeling kunt u contact opnemen met Continental Sound.

SENA
SENA is een regeling voor de rechten van producer, artiest en maatschappij. De SENA-rechten zijn ook van toepassing op het draaien van achtergrondmuziek. Er bestaat een collectieve regeling. Dit houdt in dat de winkel lid moet zijn van de NVvG (Nederlandse Vereniging voor Geluidsdragers): het lidmaatschap van SENA is dan inbegrepen in het lidmaatschap.
De facturen van Buma en Sena zijn samengevoegd. Als een winkel de Buma-regeling nodig heeft, zal die ook een factuur voor Sena krijgen.

LICENTIE
Ook het drukken van liedteksten, overschrijven van liedteksten op overheadsheets, projectie, afdrukken in liturgieën e.d. is niet toegestaan. Wil men iets afdrukken of kopiëren dan moet met dit rechtstreeks regelen met de uitgeverij of de auteur die het werk heeft uitgegeven.
Via Stichting Licentie is er een centrale regeling voor het afdrukrecht beschikbaar. Veel kerken en gemeenten hebben al een regeling via Stichting Licentie. Meer informatie over het regelen van het afdrukrecht, dat voor een boekhandel minder relevant is, kunt u opvragen bij Stichting CCLicentie te Apeldoorn.

Stichting CCLicentie
Postbus 10134
7301 CC Apeldoorn
T: 023-7997815
E: info@ccli.nl.

STICHTING REPRORECHT
Stichting Reprorecht heeft van de staat een licentie gekregen om alle bedrijven met fotokopieerapparaat aan te slaan. Dus een winkel die een fotokopieerapparaat heeft kan een nota voor Reprorecht verwachten.
Deze nota hoeft niet in alle gevallen betaald te worden. Wanneer in de winkel het fotokopieerapparaat alleen en uitsluitend gebruikt voor de EIGEN administratie, en de klanten er dus NIET mee kopiëren, dan is de kans vrijwel nul dat er beschermd werk gekopieerd wordt.
In dit geval moet u de nota aan Stichting Reprorecht terugsturen met de volgende brief: "Het kopieerapparaat wordt alleen en uitsluitend gebruikt voor administratieve doeleinden. Daar er geen beschermd werk vermenigvuldigd wordt, hoeven wij geen reprorechten te betalen. Verzoeke bijgaande nota te willen crediteren en geen facturen meer te sturen. Hoogachtend, etc.”.
Vergeet niet van brief en nota kopieën te maken en die goed te bewaren.

Algemene informatie:
Altijd de laatste informatie betreffende auteursrechten en alles volledig uitgelegd, ga dan naar www.auteursrechtkenniscentrum.nl.

Continental Sound
Postbus 81065
3009 GB Rotterdam

T: 010-4568688
F: 010 - 4559022
E: info@continentalart.org
W: www.continentalart.org

Overgenomen met toestemming van ontinental Sound Rotterdam uit Expressie, Toonkunstenaarsjaarboek, een jaarlijkse uitgave van CNV Kunstenbond & Continental Sound. n dit jaarboek zijn naast bovenstaand soort praktische informatie tevens tientallen artiesten, musici, koren en kunstenaars opgenomen. Een handige ideeënbron wanneer u een activiteit of evenement wilt organiseren. Het boek is via bovenstaand adres te bestellen voor € 19,50.